هم‌زمان با رد درخواست ویزای عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی برای سفر به نیویورک، بحران ویزای آمریکای تیم فوتبال جمهوری اسلامی ایران نیز ادامه دارد. به طوری که تنها ۱۷ روز مانده تا آغاز جام جهانی ۲۰۲۶، هنوز ویزای هیچ‌یک از بازیکنان، اعضای کادر فنی و مدیران سیاسی و امنیتی فوتبال ایران برای ورود به آمریکا صادر نشده است.

در همین شرایط، فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی در تصمیمی کم‌سابقه، محل اقامت و اردوی تیم ملی را از ایالت آریزونا در آمریکا به شهر مرزی تیخوانا در مکزیک منتقل کرد؛ تصمیمی که به نظر می‌رسد ابعاد سیاسی و امنیتی آن، بسیار پررنگ‌تر از دلایل فوتبالی باشد.

مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران، روز یکشنبه ۳ خرداد اعلام کرد که کمپ تیم ایران از شهر توسان در ایالت آریزونا به تیخوانا در شمال غربی مکزیک منتقل شده است تا به گفته او، «مشکل ویزا تا اندازه زیادی حل شود».

با این حال نکته اینجا است که هر سه مسابقه تیم فوتبال ایران در مرحله گروهی جام جهانی در خاک آمریکا برگزار خواهد شد و بر اساس برنامه اعلام‌شده، دو مسابقه در ورزشگاه سوفی لس‌آنجلس و یک بازی در سیاتل انجام می‌شود. به همین دلیل، انتقال کمپ به مکزیک عملا بحران ویزا را حل نمی‌کند، بلکه تنها شکل آن را تغییر می‌دهد.

به این ترتیب به نظر می‌رسد آنچه اکنون در حال رخ دادن است، در واقع نوعی «مدیریت بحران امنیتی و سیاسی» از سوی جمهوری اسلامی باشد. به این معنا که کاروان اصلی تیم به همراه تعدادی از ماموران و مدیران امنیتی‌ــ‌سیاسی در مکزیک مستقر شوند و فقط افرادی که موفق می‌شوند ویزای آمریکا بگیرند، برای روز مسابقه به ایالات متحده سفر می‌کنند و سپس دوباره به مکزیک بازمی‌گردند.

وب‌سایت‌های اتلتیک و نیویورک‌تایمز نیز تایید کرده‌اند که انتقال کمپ به مکزیک می‌تواند این امکان را فراهم کند که «اعضای غیرضروری» کاروان که ویزا ندارند، بتوانند بدون آنکه وارد خاک آمریکا شوند، کنار تیم باقی بمانند.

نقشه تاج

این موضوع در شرایطی مطرح می‌شود که طی روزهای اخیر، رسانه‌های داخلی از جمله روزنامه دولتی ایران و خبرگزاری عصر ایران، از رد شدن ویزای برخی چهره‌های باسابقه و تاثیرگذار تیم ملی خبر داده‌اند.

بر اساس این گزارش‌ها، با درخواست ویزای دست‌کم سه بازیکن به نام‌های شجاع خلیل‌زاده، احسان حاج‌صفی و مهدی طارمی برای سفر به آمریکا، به دلیل سابقه خدمت سربازی در سپاه پاسداران، مخالفت شده است. مهدی طارمی پیش از این نیز موفق نشده بود برای شرکت در جام جهانی باشگاه‌ها به همراه تیم اینترمیلان به ایالات متحده سفر کند.

هم‌زمان، آخرین اخبار رسیده به ایندیپندنت فارسی از فدراسیون فوتبال ایران نشان می‌دهد که رد شدن ویزای مهدی تاج، رئيس فدراسیون فوتبال ایران، نیز «قطعی» است و حالا این چهره امنیتی‌ــ‌نظامی با سابقه فرماندهی در سپاه اصفهان و همچنین منع ورود او به خاک کانادا در ماه گذشته، در تلاش است با با انتقال محل اردوی تیم ملی از آمریکا به مکزیک، سفر خود و اطرافیانش به قاره آمریکا را با بودجه عمومی توجیه کند.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، حدود یک ماه قبل گفته بود: «آن‌ها نمی‌توانند یک مشت تروریست عضو سپاه را به‌عنوان روزنامه‌نگار یا مربی ورزشی وارد کشور ما کنند.» البته روبیو تاکید کرد که آمریکا با حضور بازیکنان و کادرفنی تیم ایران در جام جهانی مخالفتی ندارد.

تیخوانا؛ شهر مرزی خشونت و کارتل‌ها

انتخاب تیخوانا به‌عنوان محل اقامت تیم ایران نیز خود به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل شده است. این شهر مرزی در ایالت باخا کالیفرنیای مکزیک، سال‌ها است یکی از ناامن‌ترین شهرهای آمریکای لاتین شناخته می‌شود و نام آن بارها در فهرست خطرناک‌ترین شهرهای جهان از نظر نرخ قتل و جرائم سازمان‌یافته قرار گرفته است.

تیخوانا در نزدیکی مرز آمریکا و شهر سن‌دیه‌گو قرار دارد و به دلیل فعالیت گسترده کارتل‌های مواد مخدر، آدم‌ربایی، درگیری‌های مسلحانه و قاچاق، تصویری امنیتی و خشن در رسانه‌های جهانی پیدا کرده است.

با این حال، ظاهرا برای نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی، یک ویژگی مهم‌تر از امنیت شهری وجود دارد که آن‌ هم فاصله گرفتن از فضای سیاسی و اجتماعی جامعه ایرانیان در آمریکا و دور ماندن از تجمع‌ مخالفان جمهوری اسلامی است.

ترس از تکرار صحنه‌های قطر

بر اساس اطلاعات رسیده به ایندیپندنت فارسی، یکی از نگرانی‌های اصلی مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی، در ماه‌های گذشته، احتمال تجمع گسترده مخالفان حکومت مقابل کمپ تمرینی تیم ایران در آمریکا و برهم زدن آرامش این اردو است. در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر نیز حضور پررنگ ایرانیان مخالف جمهوری اسلامی در ورزشگاه‌ها و اطراف محل اقامت این تیم، به یکی از خبرسازترین حاشیه‌های آن رقابت‌ها تبدیل شد.

با این حال اکنون یک تفاوت مهم وجود دارد: مسابقات در آمریکا برگزار می‌شود که در آن میلیون‌ها ایرانی مهاجر و مخالف جمهوری اسلامی زندگی می‌کنند و جمهوری اسلامی برخلاف قطر، عملا قادر نخواهد بود هزاران نیروی سازماندهی‌شده حکومتی یا بسیجی را برای کنترل فضای سکوها و اطراف کمپ به آمریکا اعزام کند. به همین دلیل، انتقال کمپ به مکزیک را می‌توان نوعی تلاش برای ایجاد «حائل جغرافیایی و امنیتی» میان تیم فوتبال جمهوری اسلامی ایران و جامعه ایرانیان مخالف حکومت در آمریکا دانست.

بحران ویزا همچنان پابرجا است

با وجود تمام این تصمیم‌ها، مسئله صدور ویزای آمریکا برای کل کاروان ایران هنوز حل نشده است. حتی سایت اتلتیک نیز تاکید کرده که انتقال کمپ به مکزیک، در ضرورت دریافت ویزای آمریکا تغییری ایجاد نمی‌کند و تمام بازیکنان و اعضای کادر باید برای روز مسابقه مجوز ورود به ایالات متحده را داشته باشند.

روزنامه ایران ورزشی نیز گزارش داد بازیکنانی که از فهرست نهایی تیم قلعه‌نویی کنار گذاشته شده بودند، حالا گوش‌به‌زنگ‌اند تا در صورت رد شدن ویزای برخی نفرات اصلی، جایگزین آن‌ها شوند.

تناقض شعار و واقعیت

ماجرای تکاپوی گسترده مدیران فدراسیون فوتبال ایران برای گرفتن ویزای آمریکا، به سوژه انتقاد برخی رسانه‌های داخلی ایران تبدیل شده است. وب‌سایت فوتبال ۳۶۰ در گزارشی کنایه‌آمیز نوشت برخی مدیرانی که سال‌ها شعار «مرگ بر آمریکا» داده‌اند، اکنون چمدان بسته و در صف دریافت ویزای آمریکا ایستاده‌اند. این رسانه همچنین اشاره کرد که یکی از مدیران ارشد این فدراسیون، پس از دو بار رد شدن درخواست ویزا، برای سومین بار اقدام کرده است که اشاره‌ به مهدی تاج دارد.

هرچند فدراسیون فوتبال ایران این گزارش‌ها را تکذیب کرد، پیش‌تر فریده شجاعی، عضو هیئت‌رئیسه فدراسیون، تایید کرده بود که از اعضای هیئت‌رئیسه خواسته شده است برای دریافت ویزای آمریکا اقدام کنند.